O trudnej sztuce dorastania

Najnowsza powieść Ewy Nowak porusza problemy ważne zarówno dla młodszych, jak i starszych czytelników: tęsknota za prawdziwym uczuciem, odrzucenie,osamotnienie, potrzeba akceptacji, relacje w rodzinie. (…)

Drzazga to powieść o jakże częstym problemie faworyzowania dzieci, stosunkowo rzadko jednak poruszanym w literaturze. Całą historię poznajemy z perspektywy Marty – prymuski, zawsze przygotowanej, będącej na każde wezwanie mamy. Ma wszystko – dobre oceny, wsparcie i miłość mamy na każdym kroku, nowe ciuchy, komputer. Życie idealnej córki nie jest jednak tak sielskie, jak się wydaje. Powoli zaczyna dostrzegać, że zapatrzona w mamę i żyjąca pod jej dyktando odcina się od rówieśników i doświadczeń ważnych dla dorastającego człowieka. Zaczyna dostrzegać, że wiecznie naburmuszona i obrażona na cały świat siostra, którą uważa za ciężar i przyczynę wszystkich problemów, w przeciwieństwie do niej, ma przyjaciół, wśród których jest szczęśliwa. Co więcej, zaczyna patrzeć na świat oczyma swojej siostry. Na nieskalanym obrazie świata Marty pojawia się coraz więcej pęknięć – teraz już tylko od niej zależy, czy będzie chciała zobaczyć prawdę i ją zaakceptować, a może nawet zmienić. (…)

Drzazga to powieść także o drodze ku dorosłości, do nauki samodzielnego podejmowania decyzji, okupionej przez Martę utratą bezpiecznego kokonu, w którym żyła – udało jej się zmienić, to co wydawałoby się nienaruszalne, relacje w rodzinie. Jesteśmy świadkami stopniowej przemiany Marty. Im więcej zaczyna ona dostrzegać, tym bardziej skomplikowany i niejednoznaczny portret siostry i matki odkrywa. Nic nie okazuje się takie, jak sądziła Marta – cały jej świat rozpada się na kawałki i, jak się okazuje, to ona musi go z powrotem poskładać. Będzie to już jednak całkiem inny świat.

W Drzazdze każdy znajdzie coś dla siebie. Pokuszę się nawet o stwierdzenie, że to książka, do której będzie się wracać na różnych etapach życia. Warto polecić ją młodzieży, już choćby z tego względu, że porusza wiele problemów jej dotyczących, jednocześnie nienachalnie, bez moralizowania ukazując możliwe rozwiązania. Postacie są wielowymiarowe, każdy z bohaterów pokazuje się z różnych stron, nie zawsze z tych najlepszych – to tym bardziej przybliża ich czytelnikowi.

Warto też sięgnąć po wcześniejsze książki Ewy Nowak. Rozpoczynająca „miętowy” cykl Wszystko, tylko nie mięta opisuje perypetie rodziny Gwidoszów. Powieść ta wciąga w świat trochę zwariowanej, ale kochającej się rodziny. Jest tu ciekawy przekrój osobowościowy: Asia – roztrzepana mama, pochłonięta coraz to nową pasją (obecnie psychologią i zdrowym trybem życia, od którego resztę rodziny ratuje swoimi wypiekami babcia), Mariusz – uporządkowany i czuwający nad wszystkim ojciec, przekwalifikowany z nauczyciela na doradcę ubezpieczeniowego, Kuba – najprzystojniejszy maturzysta w szkole, zakochujący się w niepełnosprawnej koleżance, która nie chce go znać, Malwina – zakompleksiona szesnastolatka, poznająca ból pierwszej (w dodatku nierealnej) miłości, oraz rezolutna Marynia – pięciolatka stojąca twardo na ziemi, co nie przeszkadza jej wprowadzać w życie dziwnych pomysłów. Powieść tę warto polecić zwłaszcza nastolatkom mającym problem z okresem dojrzewania – znajdą tu zarówno pociechę, że nie tylko ich to dopada, ale i wskazówki, jak to przeżyć. Być może rodzina Gwidoszów jest nieco zbyt idealna, ale w świecie wieszczącym kryzys rodziny to wartościowa alternatywa, do której trzeba sięgnąć.

Losy równie sympatycznej rodziny Rybackich, zaprzyjaźnionych z Gwidoszami, możemy śledzić m.in. w powieści Diupa, której tytułową bohaterką jest… papuga. Za jej sprawą dzieją się w powieści rzeczy zarówno wzniosłe (dzięki niej Wiktor poznaje tajemniczą Damrokę), zabawne, jak i mrożące krew w żyłach. Mamy tu do czynienia nie tylko z przeżyciami typowymi dla młodzieży w okresie dorastania – pojawia się też wątek okaleczonego kolegi, wolontariatu. Najczęściej jednak przewija się miłość, i to zarówno ta nastoletnia, jak i całkiem dojrzała.

Dalsze przygody Kuby i Wiktora oraz losy ich związków opisuje powieść Lawenda w chodakach. To odmienna od innych książka pisarki, można ją nawet określić jako rodzaj powieści drogi. Dwie pary, z których chłopcy są przyjaciółmi od lat, a dziewczyny dopiero się poznały, postanawiają wyjechać w podróż po Europie. Różni ich wszystko – pochodzenie, stan portfela, poglądy na świat, na miłość, a nawet na sposób zwiedzania. Sytuację dodatkowo komplikuje pojawienie się trzeciego chłopaka, który sprytnie przyłącza się do wyprawy, siejąc zamieszanie pomiędzy podróżnikami. Czy wakacyjny wyjazd jest dobrym sposobem na umocnienie młodzieńczej miłości? Warto sięgnąć po tę książkę nie tylko dla chęci poznania dalszych kolei losów znanych już postaci – odpowiada ona na pytania ważne już nie tylko dla nastolatków: co to właściwie znaczy być razem, czego wolno nam wymagać od osób, które kochamy, jak być uczciwym wobec samego siebie?

Wspomniane powieści ukazują się właśnie w nowej szacie graficznej – poruszane w nich tematy nie tracą na aktualności, tym bardziej warto więc polecić je kolejnym czytelnikom.

Anna Urbaniak,
Nauczyciel bibliotekarz
Redaktor prowadząca publikacji
„Biblioteka – wizytówka szkoły” oraz
Serwisu Nowoczesnego Bibliotekarza

Październikowy numer “Kuriera literackiego” do pobrania na stronie Wydawcy: www.kurierliteracki.pl